Zo’n jaar geleden ontstond Damoclash: happening, culturele vrijplaats en vriendengroep ineen. Damoclash is een no-budget cultureel festival, ontheemd sinds de ontruiming van het Pakhuis Afrika, maar vol energie om door te gaan. De laatste Damoclash vond eind augustus plaats op de aangemeerde boot de Stubnitz, en trok maar liefst 600 bezoekers. We interviewden Tamira over de verleden tijd, het heden, en de toekomstplannen van Damoclash.
Het is 15 september, ik begeef mij in de gekraakte HangArt Schijnheilig - galerie en vergaderhol van Damoclash - in een drukke Amsterdamse winkelstraat. Het vonnis van de rechter over de toekomst van het pand is die middag duidelijk geworden, in vijf dagen moet men het pand hebben verlaten. Het interview vindt plaats bovenin de galerie, met op de achtergrond gitaarspel. Naast ons wordt de eerste hand aan een schilderij gelegd. Tijdens het gesprek worden we meerdere malen onderbroken voor discussie over de rechtszaak en mijn biertje wordt in de drukte meerdere malen omver geschopt. Het gesprek is boeiend genoeg om me daar niet druk over te maken.
Kun je iets vertellen over hoe Damoclash is ontstaan?
De ontstaansgeschiedenis is een verhaal dat steeds anders verteld wordt, ik heb mijn eigen versie. Het begon allemaal met een groepje jongens die op vakantie ging. Zij kwamen terug met ideeën en energie om samen een kritisch cultureel initiatief te starten in de studentenscene. Ik en een vriendin runden toen het studentenkraakspreekuur, we hadden het samen opgericht. Het was vlak voor prinsjesdag, toen minister Rutte de plannen voor de introductie van meer marktwerking in het onderwijs zou presenteren.
We kwamen elkaar tegen op een vergadering waar ze aankondigden dat ze de volgende dinsdag het maagdenhuis wilden gaan bezetten. Wij dachten: dat kan helemaal niet. Uiteindelijk hebben we besloten om die dinsdag een kleine demonstratie te organiseren tegen de plannen van Rutte. Overal in de universiteit werden briefjes opgehangen waar ‘dinsdag gebeurt het!’ opstond. Ze waren ondertekend met Damokles, omdat de commercialisering van het onderwijs ons als het zwaard van Damokles boven het hoofd hing. We haalden met megafoons iedereen uit de collegezalen om een petitie bij het College van Bestuur aan te bieden.
Het kraakspreekuur was intussen stervende. We wilden eruit treden, iets doen om de betrokkenheid van studenten daadwerkelijk te verhogen. Op de evaluatie-brainstorm kwam dat plan naar boven om een kritisch cultureel festival te organiseren: ‘Damoclash’. Een open podium, toegankelijk en niet commercieel waar het publiek geen publiek zou zijn, maar direct betrokken. We hebben allemaal 20€ ingelegd, en de eerste keer kwamen er zowaar 200 mensen.
Hoe denken jullie over de reacties van de journalistiek, die het studentenprotest tegen de plannen van Rutte behandelden als de zoveelste verwaterde naschok van de jaren ’70? Theodor Holman noemde de studenten van nu 'watjes in hun H&M kleertjes'…
Op zich is het natuurlijk niet zo gek dat we zoveel shit over ons heen krijgen als studenten: over het algemeen is de studentenpopulatie een suffe bedoening. Aan de ene kant hebben we kritiek op de maatschappij, maar aan de andere kant ook op onze eigen apathische generatie. We hopen de mensen bij elkaar te brengen die juist wel wat willen doen. Soms vinden we het wel jammer dat het de jaren ‘70 niet is, maar we zijn niet zo nostalgisch. Het generatieconflict is ook aanwezig. Zij hebben in hun tijd gevochten voor allerlei vrijheden. Nu zij aan de macht zijn draaien ze die terug en mogen wij straks hun pensioen gaan betalen. Het belangrijkste op dit moment is dat we niet willen terugvallen naar de jaren ‘50, denk ik.
Eind juni is er geprobeerd om de ASVA over te nemen door met een nieuwe groep leden het zittende bestuur weg te stemmen. Kun je daar iets over vertellen?
Dat is niet georganiseerd vanuit DC. We worden er echter wel nog steeds van beschuldigd. Laatst informeerden twee van ons naar een positie in een studievereniging bij geesteswetenschappen. Toen is er gelijk een mailtje rondgegaan over een ‘communistische couppoging’ vanuit DC. De meeste studentenorganisaties zijn niet perse rechts maar wel conservatief. Ze zijn bang voor ons. Misschien omdat de Volkskrant DC tot radicale tak van de studentenbeweging heeft bestempeld.
Als Damoclash staan jullie voor de vrije cultuur. Hoe verhouden jullie je tot het Creatieve Stad ideaal van de gemeente en het broedplaatsenbeleid?
De basis van DC is dat je niet eerst vijf beleidsplannen moet inleveren voordat je iets kan doen. Er zijn zo weinig plekken waar je met z’n allen interactief aan kunst en cultuur kan doen. We willen ons afzetten tegen elitaire manier waarop kunst in het institutionele kunstcircuit in elkaar zit. Veel meer ruimte voor cultuur op straat.
Op zich hebben politici ons wel lippendienst bewezen, maar ik weet het niet zo met het hele creatieve stad verhaal. We zijn ook creatieve ondernemers, maar er is voor ons geen ruimte. Als je het Creatieve Stad verhaal en DC met elkaar vergelijkt, dan staan wij voor iets veel anarchistischers en liberalers.
We hebben ook veel repressie te verduren gehad. Zo werd de eerste DC al verboden. Ook zijn er genoeg incidenten met de politie geweest. Na de laatste DC hadden we op de website verwezen naar een ander feest dat eraan zat te komen. Toen had de politie gebeld naar de organisatoren van het feest, naar de NDSM en de Stubnitz, met de mededeling dat DC gevaarlijk was. Daarvóór was bij Schijnheilig ook al een keer een dichter opgepakt die een voordracht hield, en natuurlijk hebben veel mensen vast gezeten na de bezetting van het Maagdenhuis. Anderen zijn daar keihard weggemept. Sommige mensen hadden echt een terugval na die tijd.
Wat zijn jullie plannen voor de komende tijd? Nu het gekraakte Pakhuis Afrika ontruimd is hebben jullie geen vaste plek meer; ook de galerie wordt bedreigd. Gaan jullie op zoek naar nieuwe ruimtes?
We zijn nu aan het kijken naar een legale plek voor de galerie, of we willen iets nieuws kraken. We hebben daarnaast ook een uitnodiging van Ruigoord gekregen waar we nog iets mee willen. Mensen willen kleinere activiteiten gaan starten naast DC: dingen op straat, media-dingen, krantjes, radio, poëzie en muziek. Je voelt je haast verplicht aan je publiek om door te gaan, we hadden 600 mensen de laatste keer. Mensen vragen ons nu al wanneer de volgende is…